Yaban Hayatı Müzesi, baÅŸlangıçta öÄŸrenci eÄŸitimi amacıyla Orman Fakültesi Yaban Hayatı Ekolojisi ve Yönetimi Bölümü bünyesinde kurulmuÅŸ olup, günümüzde bölgenin yaban hayvanlarının tanıtımı ve korunması konusunda okullardan gelen grupların ve halkın yoÄŸun ilgisini çekmektedir.
Bölüm öÄŸretim üyeleri tarafından yürütülen arazi çalışmalarında rastlanan ölü yaban hayvanı bireyleri, gerekli bilimsel iÅŸlemlerin ardından tahnit edilerek korunmaktadır. Bu ÅŸekilde elde edilen iskelet parçaları ve doldurulmuÅŸ örnekler hem eÄŸitim hem de sergileme amacıyla muhafaza edilmektedir. Müze; Türkiye’nin farklı bölgelerinden memeli, kuÅŸ, sürüngen, amfibi ve balık türlerine ait tahnit örneklerinin yanı sıra kuÅŸ yuvası, boynuz, post, dışkı gibi materyalleri de barındırmaktadır.
Tahnit örnekleri arasında ÅŸunlar bulunmaktadır: Ayı, kurt, çakal, tilki, vaÅŸak, su samuru, sansar, porsuk, oklu kirpi, yaban keçisi, kızıl geyik, alageyik, ceylan, karaca, yaban domuzu (memeliler); kaya kartalı, kızıl akbaba, ÅŸahin, atmaca, kara çaylak, puhu, alaca baykuÅŸ, peçeli baykuÅŸ, daÄŸ horozu, aÄŸaçkakan türleri, su kuÅŸları ve diÄŸer ötücüler (kuÅŸlar); Avusturya yılanı, uysal yılan, kocabaÅŸ yılanı, yarı sucul yılan, su yılanı (sürüngenler); Kafkas semenderi, ÅŸeritli Karadeniz semenderi, siÄŸili kurbaÄŸa (amfibiler); deniz alabalığı, Karadeniz alabalığı, gökkuÅŸağı alabalığı, mersin balığı, bıyıklı balık, sazan, tatlısu kefali, inci balığı (balıklar).
Müze; üniversiteler, meslek yüksekokulları, liseler, ortaokullar, ilkokullar, anaokulları ve farklı araÅŸtırma gruplarından oluÅŸan yılda yaklaşık 10.000 ziyaretçi tarafından gezilmektedir.
KTÜ Kanuni Kampüsü, KuzeydoÄŸu (Çoruh Vadisi) – Güney (Hatay) göç yolu üzerinde yer almaktadır. DoÄŸu Karadeniz Bölgesi yaklaşık 350 kuÅŸ türüne ev sahipliÄŸi yapmaktadır. Bu türlerin bir kısmı göçmen, bir kısmı ise yerli kuÅŸlardır. Kampüs, özellikle ilkbahar ve sonbahar göç dönemlerinde gözlem için önemli bir alan oluÅŸturmaktadır.
KuÅŸların – biyolojik çeÅŸitliliÄŸin önemli bir parçası olarak – korunabilmesi için biyolojik ve ekolojik ihtiyaçlarının bilinmesi ve buna yönelik önlemlerin alınması gerekmektedir. Bu doÄŸrultuda türlerin habitatlarında gözlenmesi ve ekosistemle iliÅŸkilerinin ortaya konulması önemlidir. Bu kapsamda kampüs genelinde farklı noktalara 40 yuva kutusu yerleÅŸtirilmiÅŸtir. Bu uygulama ile öÄŸrencilerin kuÅŸları gözlemlemeleri ve ekolojileri hakkında bilgi edinmeleri hedeflenmektedir.
Bölümümüz çevresinde yapılan kuÅŸ yemleme ve suluk uygulamalarının kampüsün uygun bölgelerinde de yaygınlaÅŸtırılması önerilmektedir. Bu uygulamalar; baÅŸta kuÅŸlar olmak üzere birçok yaban hayvanına besin, barınak ve yuvalama imkânı saÄŸlamaktadır. Kampüs içerisindeki mevcut sulak alanlar ve su birikintileri de hayvanlar için su kaynağı oluÅŸturmaktadır.
Herbaryumlar, toplanan bitki örneklerinin preslenip kurutulduktan sonra teÅŸhis edilip düzenli bir ÅŸekilde saklandığı bitki müzeleridir. KATO Herbaryumu, 1973 yılında kurulmuÅŸ olup, baÅŸta DoÄŸu Karadeniz olmak üzere Türkiye’nin farklı bölgelerinden toplanmış bitkilerden oluÅŸmaktadır. Herbaryum; yaklaşık 635 cins ve 2006 tür/alt türe ait 20.000 civarında örneÄŸi barındırmaktadır.
KATO, uluslararası bir herbaryum olup, Index Herbariorum’da KATO kısaltmasıyla, ayrıca Türkiye Herbaryumları Ä°ndeksinde kayıtlıdır. KATO’ya ait bitki taksonlarının Türkherb programı aracılığıyla Türkiye Herbaryumları Veri Tabanına kaydı devam etmekte olup, böylece ulusal herbaryum ağına baÄŸlanması saÄŸlanacaktır.
Herbaryum ve baÄŸlı laboratuvarları eÄŸitim-öÄŸretim ve bilimsel araÅŸtırma amaçlı kullanılmaktadır. Lisans ve lisansüstü öÄŸrenciler; araziden toplanan bitki örneklerinin preslenmesi, kurutulması, teÅŸhis edilmesi, sistematik olarak saklanması ve anatomik çalışmalarda kullanılacak preparatların hazırlanması konularında uygulamalı eÄŸitim almaktadır.
Orman BotaniÄŸi laboratuvarında çeÅŸitli proje ve araÅŸtırmalar yürütülmekte; ölçüm, gözlem, deney ve deÄŸerlendirmeler yapılmakta; sistematik incelemelerden elde edilen bitki türleri teÅŸhis edilerek muhafaza edilmektedir. Ayrıca laboratuvar temelli farklı araÅŸtırma faaliyetleri de gerçekleÅŸtirilmektedir.
(Kaynak metindeki görsel açıklamaları): “Bitkilerin muhafaza edildiÄŸi herbaryum dolaplarından bir görüntü”; “Yüksek lisans (a) ve lisans (b) öÄŸrencilerinin bitki teÅŸhisi çalışmalarından bir görüntü.”
Kanuni Kampüsü’nde 400’ün üzerinde odunsu takson (doÄŸal ve doÄŸal olmayan) bulunmaktadır. Tür çeÅŸitliliÄŸi ve bitkisel bakım çalışmaları dikkate alındığında, kampüs önemli bir arboretum özelliÄŸi taşımaktadır.
