Selay SAYKAL/ TRABZON, (DHA)- KARADENÄ°Z Teknik Üniversitesi (KTÜ) Orman Fakültesi Yaban Hayatı Ekolojisi ve Yönetimi Bölümü öÄŸretim görevlilerince akarsularda yapılan kirlilik araÅŸtırması sonuçlarına göre, alabalık türlerinin kirlilik nedeniyle azaldığı belirlendi. Prof. Dr. Mehmet KocabaÅŸ, "Deterjan ve diÄŸer sentetik kirleticiler akarsularda yaÅŸayan alabalık gibi tatlısu balıklarının popülasyonunu etkiliyor. Çok düÅŸük dozdaki sentetik kirleticiler suya karışınca balık yumurtası döllenmiyor. Dölleme baÅŸarısı düÅŸtüÄŸü için balıkların türleri ve sayıları azalıyor" dedi.

DoÄŸu Karadeniz yaylalarındaki düzensiz ve kontrolsüz yapılaÅŸmalar, doÄŸal yapının yanı sıra akarsularda canlı yaÅŸamını da olumsuz etkiliyor. YaÅŸam alanının artması ve turizm faaliyetlerine de baÄŸlı olarak yaylalarda insan kaynaklı oluÅŸan kirliliÄŸin etkisi, akarsu ve derelerde görülüyor. Tatlısu balıkları üzerinde incelemelerini sürdüren KTÜ Orman Fakültesi Yaban Hayatı Ekolojisi ve Yönetimi Bölümü öÄŸretim görevlilerince gerçekleÅŸtirilen, akarsularda kirlilik araÅŸtırması sonuçlarına göre, alabalık türlerinin kirlilik nedeniyle azaldığı tespit edildi.

‘SUYUN MEMBASINDAN KÄ°RLETÄ°LDİĞİNÄ° GÖRDÜK’

Bölgede Karadeniz alabalığı ve sazan gibi türlerin üreme sahalarını inceleyen öÄŸretim üyesi Prof. Dr. Mehmet KocabaÅŸ, kırsalda artan yaÅŸam alanı ile turizme baÄŸlı insan etkisinin derelere kirlilik olarak yansıdığını belirterek “Hem Solaklı hem de Ä°kizdere’nin yukarısında membaların olduÄŸu kesim turistik bölge oldu. Suyun membasından itibaren kirletildiÄŸini gördük. Bulaşık yıkanırken deterjan kullanılıyor, plastik atıklar buralara bırakılıyor. Yayladaki yerleÅŸim alanlarında günümüz teknolojisi ürünleri olan bulaşık ve çamaşır makinesi kullanılıyor. Bunların hepsi su kaynaklarına ulaÅŸan kirleticiler olarak görülüyor” diye konuÅŸtu.

‘SU KAYNAKLARINDA BALIK SAYISI AZALIYOR’

Akarsulara karışan deterjan ve diÄŸer sentetik kirleticilerin akarsularda yaÅŸayan alabalık gibi tatlısu balıklarının popülasyonunu etkilediÄŸini belirten Prof. Dr. KocabaÅŸ, “Çok düÅŸük dozlardaki sentetik kirleticiler suya karıştıkları zaman balık yumurtası döllenmiyor veya spermin yumurtayla buluÅŸma anı gerçekleÅŸmiyor. Dölleme baÅŸarısı da düÅŸtüÄŸü için su kaynaklarındaki balıkların sayısı azalıyor. Balığın besinine de öldürüyor ve balıklar aç kalıyor. Bu da baÅŸka bir etken. Sudaki balıkların özellikle alabalığın azalmasının bir sebebi olarak bunu da gösterebiliriz” dedi.

‘GEN KAYBI OLUYOR’

Akarsulardaki kirliliÄŸin ilk olarak balıkları etkilediÄŸini kaydeden Prof. Dr. KocabaÅŸ, “Balık spermasında deterjan, bahçe ilaçlamada kullanılan kimyasallar gibi sentetik kirleticilerin çok düÅŸük dozlarındaki toksisiteyi incelemiÅŸtik. Anadolu alabalığı, Karadeniz ve Abant alabalığında bunları araÅŸtırdık. Toksik etkinin düÅŸük dozlarda bile balık spermasını etkilediÄŸi, yumurtanın döllense bile sakat bireylerin doÄŸduÄŸunu ve sakat balığın yaÅŸama ÅŸansının çok düÅŸük olduÄŸunu söyleyebiliriz. Gen kaybı oluyor. Balığın üreme kapasitesi çok yüksektir, yaptıklarımızı düzeltirsek yine eski haline dönebilir” dedi. (DHA)

Haber BaÄŸlantısı: https://l24.im/RUuf