ArÅŸ. Gör. Dr. Serkan VELA ·
Elektronik ve HaberleÅŸme MühendisliÄŸi Bölümü ·
Karadeniz Teknik Ãœniversitesi
2026–2027 Güz Dönemi ·
Ders kodu: EHM 4063 ·
Ders günü: PerÅŸembe ·
Ders saati: 2 saat
Sınıfa katılım kodu: ntfeees
Duyurular, ödev teslimleri ve soru–cevap Classroom üzerinden
yürütülür.
Bu ders, optik haberleÅŸmeyi görünür ışık haberleÅŸmesi (VLC) ekseninde ele alır. Bir aydınlatma armatürünün nasıl haberleÅŸme vericisine dönüştürüldüğü, LED’in getirdiÄŸi üç temel sınırın (dar bant geniÅŸliÄŸi, sonlu dinamik aralık, doÄŸrusalsızlık) tasarımı nasıl belirlediÄŸi ve bu sınırların modülasyon, kodlama, denkleÅŸtirme ve çoklu eriÅŸim teknikleriyle nasıl aşıldığı adım adım iÅŸlenir.
Her hafta kuramsal anlatım, kaynak kitaplardan alınmış şekiller, çözümlü örnekler ve çalıştırılabilir MATLAB uygulamalarıyla desteklenir. Sunumlardaki bütün sayısal sonuçlar ilgili MATLAB kodu çalıştırılarak üretilmiş ve mümkün olan her yerde kaynak kitaplardaki değerlerle karşılaştırılmıştır.
| Tarih | Konu | Sunum |
|---|---|---|
| 24 Eyl | Optik kablosuz haberleÅŸmeye giriÅŸ ve VLC’nin konumu Işığın haberleÅŸmede kullanımı, IM/DD, VLC’nin üstünlük ve sınırları | PDFÅŸifreli |
| 1 Eki | Radyometri, fotometri ve Lambert yayıcı Işık ölçüm birimleri, ışık şiddeti, aydınlık, yayılma örüntüsü | PDFşifreli |
| 8 Eki | Işık kaynağı: LED, verimleri ve hız sınırı L–I eÄŸrisi, doÄŸrusalsızlık, modülasyon bant geniÅŸliÄŸi, mavi süzgeç | PDFÅŸifreli |
| 15 Eki | Işık algılayıcıları, alıcı ön-ucu ve gürültü Fotodiyot duyarlılığı, atış ve termal gürültü, Q çarpanı ve BER | PDFşifreli |
| 22 Eki | Kanal modeli I: doğrudan görüş ve kapsama haritası Lambert modeli, kanal DC kazancı, görüş alanı, kapsama | PDFşifreli |
| 29 Eki | Cumhuriyet Bayramı — ders yapılmayacak | |
| 5 Kas | Kanal modeli II: yansımalar, gecikme yayılımı ve ISI Darbe yanıtı, RMS gecikme yayılımı, semboller arası girişim, hız sınırı | PDFşifreli |
| 12 Kas | Ortam ışığı girişimi, süzme ve gölgeleme Akkor ve floresan girişimi, optik/elektriksel süzme; ara sınav bilgilendirmesi | PDFşifreli |
| 19 Kas | Ara sınav haftası — ders yapılmayacak | |
| 26 Kas | Modülasyon I: OOK, PPM, PWM ve güç–bant ödünleÅŸimi Güç spektral yoÄŸunluÄŸu, uyumlu süzgeç, hata olasılığı | PDFÅŸifreli |
| 3 Ara | Titreşim, karartma, RLL kodlar ve IEEE 802.15.7 Manchester, 4B6B, 8B10B; VPPM ve renk kaydırmalı anahtarlama | PDFşifreli |
| 10 Ara | Optik OFDM: DCO, ACO ve Flip/U-OFDM Hermitsel simetri, çevrimsel önek, alt taşıyıcı denkleştirme | PDFşifreli |
| 17 Ara | CAP, m-CAP ve denkleÅŸtirme Taşıyıcısız genlik–faz modülasyonu; ZFE, MMSE ve DFE | PDFÅŸifreli |
| 24 Ara | MIMO görünür ışık sistemleri ve çoklu erişim Kanal matrisi ve koşul sayısı; OFDMA, CDMA, SDMA, NOMA | PDFşifreli |
| 31 Ara | Konumlama (VLP), araç VLC, PLC–VLC ve dönem kapanışı Üçgenleme, araçlar arası baÄŸlantı bütçesi, ardışık kanal | PDFÅŸifreli |
Ders PerÅŸembe günleri yapılır. 29 Ekim 2026 Cumhuriyet Bayramı’na, 19 Kasım 2026 ise ara sınav haftasına denk geldiÄŸi için dönem boyunca 13 ders iÅŸlenir. Bu nedenle Optik OFDM II (tepe/ortalama güç oranı ve kırpma) bu dönemin programında yer almıyor; OFDM’in pozitiflik çözümleri 10 Aralık’taki derste bütün olarak iÅŸlenir.
Dönem boyunca dört ödev verilir. Ödevler birbirinin üzerine biner: ilk ödevde tasarladığınız odayı sonraki ödevlerde gürültü bütçesi, modülasyon seçimi ve denkleştirmeyle tamamlarsınız. Dönem sonunda elinizde uçtan uca hesaplanmış tek bir VLC bağlantısı olur.
| Ödev | Verilir | Teslim | İçerik |
|---|---|---|---|
| 1 | 22 Eki | 5 Kas | Oda aydınlatma tasarımı: armatür ızgarası, ortalama aydınlık ve düzgünlük; aynı ızgaranın DC kanal kazancı haritası ve tam kapsama için gereken en dar görüş alanı Dayandığı dersler: 1 Ekim, 22 Ekim |
| 2 | 12 Kas | 3 Ara | Alıcı ve bağlantı bütçesi: LED modülasyon bandı, fotodiyot duyarlılığı, atış ve termal gürültü, SNR ve BER; ortam ışığının getirdiği ceza ve optik süzmenin kazancı Dayandığı dersler: 8 Ekim, 15 Ekim, 12 Kasım |
| 3 | 3 Ara | 17 Ara | Modülasyon seçimi: OOK, L-PPM ve PWM’in güç–bant karşılaÅŸtırması; RLL kodlarının ek yükü ve karartmanın veri hızına etkisi Dayandığı dersler: 26 Kasım, 3 Aralık |
| 4 | 17 Ara | 31 Ara | Yüksek hız: DCO-OFDM ile ACO-OFDM karşılaştırması; CAP ve ZFE/MMSE/DFE denkleştiricilerinin aynı kanaldaki başarımı Dayandığı dersler: 10 Aralık, 17 Aralık |
Ödevler bireyseldir ve Google Classroom üzerinden teslim edilir. Her teslim tek bir sıkıştırılmış dosyadır: PDF rapor (en çok 6 sayfa) ve çalıştırılabilir .m dosyaları.
Raporda her sayısal sonucun hangi denklemden geldiği ve hangi varsayımların yapıldığı açıkça yazılmalıdır. Sayı tek başına yanıt değildir.
Her ödevin sayısal girdileri öğrenci numaranızın son iki hanesinden üretilir: oda boyutu, LED yarı güç açısı, fotodiyot alanı, hedef veri hızı, alt taşıyıcı sayısı ve diğerleri. Kod arşivindeki odev_parametreleri.m dosyasını kendi numaranızla çalıştırıp parametrelerinizi alırsınız:
>> P = odev_parametreleri(201912345)
Her ödevde ayrıca, tasarım seçimi içermeyen ve tek doÄŸru yanıtı olan bir referans hesap vardır. ÖrneÄŸin 1. ödevde: odanızın (L/4, 3L/4) × (W/4, 3W/4) noktalarına yerleÅŸtirilmiÅŸ 2×2 armatür ızgarası için, 121×121 örnekli alıcı düzleminde ortalama aydınlık, en düşük aydınlık ve düzgünlük. Bu üç sayıyı raporunuzda 4 anlamlı basamakla bildirirsiniz.
Yapay zekâ kullanımı. Yapay zekâ araçlarından öğrenmek için yararlanabilirsiniz. Ancak teslim ettiğiniz kod sizin çalıştırdığınız kod, bildirdiğiniz sayılar da o kodun çıktısı olmalıdır. Kullandıysanız raporun sonunda nerede ve ne için kullandığınızı bir cümleyle belirtin.
Bildirdiğiniz referans sayılar kendi parametrelerinizle tutmuyorsa ödev değerlendirilmez. Bu derste hiçbir iki öğrencinin referans sonuçları aynı değildir; dolayısıyla başkasının sayıları da sizde tutmaz.
Sunum dosyaları AES-256 ile şifrelenmiştir. Bağlantıya tıklayarak dosyayı indirebilirsiniz, ancak açabilmek için şifre gerekir. Şifre derste paylaşılacaktır.
Dosyalar şifreli olduğu için Google Drive önizleme yapamaz; bu normaldir. Drive sayfası açıldığında sağ üstteki indirme düğmesini kullanın, dosyayı bilgisayarınızda bir PDF okuyucuyla açın ve şifreyi girin.
Materyaller ders içi kullanım içindir; şifreyi ve dosyaları ders dışında paylaşmayınız. Sunumlardaki şekiller telif hakkı korumalı kaynaklardan eğitim amaçlı alıntı kapsamında kullanılmıştır.
MATLAB kodları. Derste kullanılan 63 kod dosyası (.m) ve ürettikleri figürler tek bir şifreli arşivde toplanmıştır: OHS-matlab-kodlari.zipşifreli (3,9 MB). Arşiv AES-256 şifrelidir; 7-Zip, WinRAR veya Keka ile açılır ve sunumlarla aynı şifreyi kullanır.
Kodlar ek araç kutusu gerektirmez; temel MATLAB kurulumunda çalışır. Her kodun başında ne yaptığı, hangi denklemi uyguladığı ve hangi kaynak bölümüne dayandığı yazılıdır.
MATLAB lisansı. Ãœniversite öğrencilere ücretsiz MATLAB lisansı saÄŸlamaktadır. Kurulum, lisans ve eriÅŸim bilgisi için KTÃœ Bilgi Ä°ÅŸlem Daire BaÅŸkanlığı — Yazılım sayfasına bakınız.
Ders sunumlarının tamamı aşağıdaki iki kitaba dayandırılmıştır. Her slaydın alt köşesinde ilgili bölüm ve sayfa numarası belirtilmiştir.
Haftalık okuma listeleri ve önerilen ek makaleler her sunumun son slaydında listelenmiştir.
Arş. Gör. Dr. Serkan VELA
Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümü, Karadeniz Teknik Üniversitesi
E-posta: serkanvela@ktu.edu.tr
Derse ilişkin soruları öncelikle Google Classroom üzerinden iletiniz; böylece yanıt bütün sınıfa ulaşır.
28 Eylül 2026
