Farmakoloji lisansüstü eğitimi tek bir mesleğe değil, birden çok kariyer hattına açılır. Aşağıda bu hatlar, tipik görev tanımları ve anabilim dalımızdaki hangi ders ya da deneyimin o yola hazırladığı özetlenmiştir. Mevzuata bağlı koşullar dönemsel olarak değiştiğinden, ilgili kurumun güncel düzenlemesi esas alınmalıdır.

1. Akademi

Ne yapılır: Deneysel ve/veya klinik farmakoloji araştırmaları yürütmek, lisans ve lisansüstü düzeyde ders vermek, proje yazmak, tez danışmanlığı yapmak.

Yol: Tezli yüksek lisans ? doktora ? (çoğunlukla) doktora sonrası araştırma ? Dr. Öğr. Üyesi ? Doçent ? Profesör. Doçentlik başvuru şartları Üniversitelerarası Kurul (ÜAK) tarafından belirlenen ve dönemsel olarak güncellenen kriterlere tabidir.

Hazırlayan dersler ve deneyim: Farmakoloji Araştırma Yöntemleri, Farmakoloji Pratik Uygulama, Seminer, Bilimsel Araştırma Teknikleri ve Yayın Etiği; laboratuvarda bağımsız deney kurabilme, istatistik, makale yazımı ve hakem süreçleri.

2. İlaç Endüstrisi

İlaç sektörü, farmakoloji lisansüstü mezunlarının en yoğun istihdam edildiği alandır.

Farmakovijilans (ilaç güvenliliği). Ruhsat sahibi firmalarda advers etki bildirimlerinin toplanması, değerlendirilmesi, periyodik güvenlilik raporlarının hazırlanması ve Kuruma bildirilmesi. Türkiye?de sistemin çerçevesi Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) farmakovijilans mevzuatı ile belirlenir; ruhsat sahiplerinin farmakovijilans yetkilisi bulundurma yükümlülüğü ve bu yetkilinin nitelikleri ilgili mevzuatta tanımlıdır. Ulusal advers etki bildirimleri Türkiye Farmakovijilans Merkezi (TÜFAM) üzerinden yürütülür. Hazırlayan: advers etki ve ilaç etkileşimleri bilgisi, mevzuat okuryazarlığı, İngilizce.

Klinik araştırmalar (klinik araştırma uzmanı / CRA, CRO?lar). Klinik çalışmaların izlenmesi, veri kalitesi, iyi klinik uygulamalar (İKU) uyumu, etik kurul ve Kurum başvuru dosyalarının yürütülmesi. Çerçeve TİTCK mevzuatı ile çizilir. Hazırlayan: araştırma metodolojisi, biyoistatistik, etik kurul süreçleri, tez sürecinde edinilen protokol yazımı deneyimi.

Ruhsatlandırma ve regülasyon. Beşerî tıbbi ürünlerin ruhsat başvuru dosyalarının hazırlanması, varyasyon ve yenileme işlemleri, kısa ürün bilgisi (KÜB) ve kullanma talimatı (KT) metinlerinin hazırlanması. Hazırlayan: farmakokinetik, biyoyararlanım ve biyoeşdeğerlik bilgisi, mevzuat takibi.

Medikal danışmanlık (MSL ? Medical Science Liaison). Hekimlerle bilimsel iletişim, ürüne ilişkin literatürün aktarımı, tanıtım materyallerinin bilimsel doğruluğunun denetimi. Hazırlayan: güçlü farmakoloji ve klinik bilgi, literatür değerlendirme ve sunum becerisi.

Medikal yazarlık, pazara erişim ve farmakoekonomi. Bilimsel doküman üretimi, geri ödeme dosyaları, maliyet-etkililik analizleri.

3. Kamu

• TÄ°TCK: ruhsatlandırma, farmakovijilans, klinik araÅŸtırmalar, denetim ve laboratuvar birimlerinde uzman ve uzman yardımcısı kadroları.
• SaÄŸlık Bakanlığı ve baÄŸlı kuruluÅŸlar: akılcı ilaç kullanımı programları, ilaç politikaları.
• TÃœBÄ°TAK ve araÅŸtırma kurumları: proje yürütücülüğü ve araÅŸtırmacı kadroları.

4. Klinik Alan ve Hastane

Tıp doktoru olan mezunlar için tıbbi farmakoloji uzmanlığı; ayrıca akılcı ilaç kullanımı, ilaç-ilaç etkileşimi danışmanlığı, zehir danışma ve teratojenite bilgi hizmetleri ile hastane ilaç ve tedavi komiteleri, farmakoloji bilgisinin doğrudan kullanıldığı alanlardır.

5. Ar-Ge ve Biyoteknoloji

İlaç geliştirme şirketlerinde ve üniversite-sanayi iş birliği merkezlerinde preklinik araştırma, in vitro ve in vivo etkinlik ile toksisite çalışmaları, formülasyon-etkinlik ilişkisi. KTÜ bünyesindeki İLAFAR ? İlaç ve Farmasötik Teknoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi bu alanda doğrudan bir iş birliği zeminidir.

Yol Haritası

Bağlantılar

• TÄ°TCK ? Mevzuat
• TÄ°TCK ? Farmakovijilans
• KTÃœ Ä°LAFAR